Nieuwsbrief

Lilith en de slang

Bewerkte foto van de godin Isis, van Color Crescent, unsplashfoto's

Lieve lezer,

Een artikel over Lilith en de slang. En hoewel ik het in dit artikel vooral over Lilith zal hebben, staat zij in dit artikel symbool voor de godin die vele namen draagt. In het Oosten wordt zij Quan Yin of Kanzeon genoemd, de bodhisattva van mededogen, en in andere tijden en culturen was zij de moedergodin, Inanna, Isjtar, Isis, de meermin, Shakti, Maria Magdalena, Maria en zovele anderen. Ook in jou, man of vrouw, is de godin met vele namen aanwezig en de mate waarin zij in balans is met de godheid in jezelf zal je mate van harmonie met de flow(er) of life reflecteren. Voor velen van ons is deze balans echter nog verstoord, door de duizenden jaren van onderdrukking en verminking van haar kracht en kwaliteiten. Dat dit artikel bij mag dragen tot heling en een herstel van haar kracht. Dank aan Sophie Stok, die de godin op mijn pad bracht.

Lilith

Met mijn voornemen om me te verdiepen in Lilith merkte ik zowel opwinding op als angst. Ook in reacties van anderen op mijn gedeelde voornemen om hier een artikel over te schijven kwam deze angst en opwinding naar voren. Blijkbaar maakt ze nogal wat los in mensen. Wie is Liltih? Foto van Averie Woodard, unslplashfoto'sWanneer ik naar haar op op zoek ga op het net lees ik dat ze onder andere de eerste vrouw van Adam was, bron>>. Er zouden veel spanningen tussen hen beiden zijn geweest omdat ze gelijkwaardig behandeld wilde worden. Zo wilde ze bijvoorbeeld niet steeds onder liggen tijdens het vrijen. Adam klaagde steen en been bij God over zijn moeilijke vrouw en uiteindelijk vluchtte Lilith in het nauw gedreven naar de zee (naar de diepe wateren). God maakte ondertussen van Adams rib een nieuwe vrouw, Eva, die wel volgzaam was. Het verhaal gaat dat Lilith vervolgens in de vorm van een slang Eva verleidde om te eten van de vrucht van de boom der kennis. Waarmee een verband tussen haar en de duivel werd gelegd, wat aansloot bij het beeld wat over haar bestond uit de Mesopotamische mythologie als wraakgodin, bron>>. Het was een beeld dat precies aansloot bij de mannelijke georiënteerde samenleving van die tijd, waarin de vrouw als onderdanig en minderwaardig werd beschouwd. Onze dochter zei laatst verontwaardigd dat ze het maar raar vond dat het woord ‘mensheid’ naar mannen verwijst en niet naar vrouwen. Dat klopt toch niet?, zei ze. Ik deed navraag bij een vriendin die hier meer van weet en het blijkt inderdaad dat ‘mens’ afstamt van ‘man’ en van het Latijnse woord voor geest/denken wat als een mannelijke eigenschap word gezien, bron>>. Het geeft precies weer hoe onze samenleving voornamelijk rationeel en mannelijk georiënteerd werd, waarbij de godin als symbool voor zowel het mystieke als aardse vrouwelijke, onderdrukt, vervormd, tot iets gevaarlijks en angstaanjagend, beschamend en beschuldigd werd, bron>>. De gevolgen van deze onderdrukking van de mystieke en wildere aspecten van vrouwelijkheid zijn voelbaar in mijn lichaam, geest en ziel, zoals het waarschijnlijk ook in jou voelbaar is, of je nu man of vrouw bent. Angst voor het mysterieuze en onpeilbare vrouwelijke in onszelf. Angst voor haar kracht die zowel vruchtbaar, creatief, intuïtief, mystiek, sensueel en seksueel als diep, donker, irrationeel en peilloos kan zijn.

Vervormd

Want dat is wat er met de vrouwelijke kracht en wijsheid is gebeurd. Zij is onderdrukt, beschaamd en beschuldigd en daarmee zowel verdrongen als vervormd geraakt. Waarbij de vervormingen, de overtuigingen uit de patriarchale samenleving precies bevestigen als iets om bang voor te zijn en je voor te schamen. Er zijn zelfs woorden die deze schaamte letterlijk verwoord zoals schaamlippen en schaamstreek. Lilith, die verwant is aan andere godinnen zoals Isis, Isjtar en Inanna, werd vervormd tot een wraakgodin die vanuit de diepte van de onderwereld, zich zou kunnen vergelden en voor wie ouders en kinderen bang moesten zijn en mannen zich moesten weren (vanwege haar seksuele verleidingskracht). Haar authentieke en gelijkwaardige kracht van voor de patriarchale samenleving werd verwrongen, afgewezen en naar de schaduw (zoals Lilith naar de diepte van de zee) verdreven. De uitspraak ‘furieus zijn’, verwijst naar mijn indruk naar deze onderdrukte en angstig gemaakte kracht, in dit geval verwijzend naar de Furiën; wraakgodinnen uit de onderwereld die op aarde konden komen om misdadigers te straffen, bron>>. In vele gevallen wordt de kwaliteit van de godin om af te kunnen dalen in de onderwereld en op te stijgen naar de hemel (vaak wordt de godin weergegeven met vleugels) vervormd tot iets gevaarlijks en onheilspellend. Zowel mannen als vrouwen werden bang voor hun vrouwelijke kracht en leerden zich ervoor te schamen.

En verketterd

Ook in mij is haar kracht vervormd geraakt. Kwaliteiten als kwetsbaarheid, openheid, sensualiteit, diepte, cyclisch leven, de maandstonden, ontvankelijkheid en stromende gevoelens zijn verstrengeld geraakt met schaamte, gevoelens van falen, afhankelijkheid, furieusheid en angst. En niet zonder reden. In mij liggen, zoals in ieder, herinneringen aan de gruwelen die hebben plaatsgevonden in de hetze tegen het ongrijpbare en mystieke vrouwelijke. Denk maar aan verkettering, steniging, verkrachting, mishandeling, vernedering, kleinering, verbranding, verdrinking en uitsluiting vanwege het uiting geven aan vrouwelijke en mystieke kwaliteiten. Zoals de massale uitmoording van de Katharen gedurende de inquisitie door de Katholieke kerk. De Katharen die onder andere geïnspireerd waren door het evangelie van Maria Magdalena, in wie de godinnenkracht zo sterk naar voren komt, bron>>. En wist je dat er rond de 100.000 vrouwen (maar ook mannen) zijn vervolgd gedurende de heksenvervolging die tot ongeveer 1750 duurde?!(bron>>) Laatst noemde iemand zelfs het getal 13 miljoen en op internet vind ik aantallen van 9 miljoen, bron>>. Men was in die tijd bang dat heksen een pakt met de duivel hadden gesloten, zoals ook Lilith in verband wordt gebracht met de duivel.

Nog niet zo heel lang geleden, mijn moeder maakte het nog mee, moesten vrouwen die bevallen waren van een kindje (in de katholieke kerk) kerkgang doen bij de pastoor om weer rein te worden en deel te mogen nemen aan de diensten in de kerk, bron>>. Als je bevallen was van een jongetje dan duurde de periode van onreinheid korter dan wanneer je bevallen was van een meisje. Maar ook wanneer een vrouw ongesteld was werd zij als onrein beschouwd of wanneer mensen gemeenschap met elkaar hadden gehad. Vroeger dacht men zelfs dat de vrouw geen ziel had, bron>>! We zijn dit misschien vergeten maar in ons onbewuste spelen dit soort rituelen en overtuigingen nog steeds een rol, bron>>. Ik vermoed dat deze rituelen hun oorsprong hebben in pure en mystieke rituelen die echter vervormd, ontkracht en onbegrepen zijn geraakt tijdens de duizenden jaren van overheersing door het mannelijke. Bij veel vrouwen liggen er in het bijzonder in de baarmoederstreek en vagina nog veel pijnlijke cel-herinneringen aan gruwelijke misstanden die hebben plaatsgevonden als gevolg van de mannelijke overheersing aan het vrouwelijke. Groot is mijn dank aan alle vrouwencirkels, mannencirkels en aan de vrouwen en mannen die ieder op hun eigen manier hun bijdrage leveren aan de heling hiervan. Hoe het ook zei, onze vrouwelijke (godinnen)kracht is vermengd geraakt met pijn, schaamte en schuld en het vraagt ruimte, aandacht en heling om haar weer toe te laten zodat een gezonde en gelijkwaardige balans mogelijk is met haar partner, de mannelijke godenkracht.

De slang

Bijgesneden foto van Charles Koh, unsplashfotos

Veel godinnen worden weergegeven met slangen. Denk maar aan de meerminnen die overal ter wereld opduiken met hun slangachtige-onderlichamen, bron: het boek van Selma Sevenhuijsen, vrouw aan de hemelpoort. Het logo dat Starbucks gebruikt komt overeen met de afbeeldingen die over de hele wereld bij heilige plaatsen van godinnen worden gevonden, zoals tempels en bronnen. En zelfs hier wordt de angst nog zichtbaar dat Lilith verbonden zou zijn met de duivel. Als je het eerste logo dat Starbucks gebruikte omdraaide zag je een bokkenhoofd met hoorns, iets waar vele complottheorieën over de ronde gaan. Ook de bodhisattva Quan Yin wordt vaak afgebeeld op een slang/ draakachtig wezen en ook Boeddha wordt soms getoond met een cobra, die hem zou hebben beschermd toen hij onder de Bodhi-boom mediteerde,  zoals je bij onderstaand plaatje van een Naga Boeddhabeeld kunt zien, bron>>. De slang kan zowel goed als slecht zijn, giftig als genezend en omvat beide dualiteiten. De slang staat om die reden symbool voor kennis en dualiteit maar ook voor vruchtbaarheid, wedergeboorte en transformatie (afwerpen van de huid), het kwade (vooral in het Christendom), bescherming en genezing, bronnen: oa. wikipedia en bijbelseplaatsen.nl Foto van Fancycrave, unsplashfoto's

Angst

Los van de betekenis die door anderen aan de slang is gegeven wilde ik zelf schouwen wat de slang me wilde leren en waar ik uit kwam is precies bij de boodschap die ik in mijn boek Het ja-gevoel beschrijf. Of de slang dodelijk of genezend is hangt ervan af hoe we hem benaderen. Het is vergelijkbaar met hoe we angst benaderen, een kracht waar de slang nauw mee verbonden is. Angst hoort bij mens-zijn en kan ons ten dienste staan om gezond te leven. Er is echter een wereld van verschil of we volautomatisch in patronen terecht komen om angst te bezweren en onderdrukken, hem daarmee juist voedend en groter makend dan hij in werkelijkheid is. Of dat we angst ontmoeten in ons hart, in ons weidse bewustzijn. In het eerste geval gaan we niet alleen gebukt onder de angst, maar ook onder de verhalen die we daarover geloven en worden we daardoor geleefd. Wat er dan gebeurt is dat de onderdrukte angst ons systeem ondermijnt en verzwakt. De angst bevestigt zichzelf op die manier en er zal nog meer onderdrukking en beheersing nodig zijn om ons leven op de rails te houden. Over de tweede mogelijkheid, het ontmoeten van angst in bewustzijn schreef mijn dochter een quote:

‘Onvoorwaardelijke liefde is als een kaars. Als angst erin komt smelt het en wordt het onderdeel van de liefde.’
– Rosa Mulder

Ik vind dat zo mooi en waar. Als we angst ontmoeten in ons hart, kan zijn kracht ons ten dienste zijn. En net zoals de slang ons toont kan de energie van angst zowel destructief als transformerend zijn. Het is pure levenskracht die door jou heen stroomt en tot je beschikking staat. Vergelijkbaar met de slang die tot Boeddha’s beschikking stond en vergelijkbaar met de kundalini energie, die als een slang opgerold in ons bekken ligt en die door ons heen kan stromen om ons te bevrijden en transformeren. Dat is wat de symboliek van slang voor ons kan betekenen. Waar de transformatie mee begint is om het patroon van het automatisch onderdrukken van angst (voor bijvoorbeeld de vrouwelijkheid in jezelf), en de verhalen die we erover geloven, in de weidsheid van ons hart te ontmoeten. Je hoeft niet angstvrij te worden en ook wanneer je nog opgaat in het vermijden van angst is dat wat er is. Dat is geen teken van falen en het is niet verkeerd wanneer dit plaatsvindt. Dat zijn juist de verhalen die in het licht van bewustzijn op mogen branden.

De slang als kenner van geheimen

Naast dat de slang mij leerde over angst, wilde het me nog iets belangrijks leren. De slang beschikt immers over kennis van het goede en kwade en de mogelijkheid om de non-duale werkelijkheid daarvan te realiseren. Wanneer de kennis van (ogenschijnlijke) tegenstellingen ingezet wordt door het ego-denken dan krijg je wat we de afgelopen duizenden jaren hebben gezien. Een verstoorde balans tussen ying en yang, het vrouwelijke en het mannelijke en een verbroken verbinding met onze bron, wat ertoe heeft geleidt dat de mensheid op de rand van de afgrond staat. Foto: Foto van parende slangen van Trevor Cole, unsplashfoto'sDeze kennis kan echter ook voortkomen uit, en ten dienste staan van, ons non-duale bewustzijn. De kennis is dan getransformeerd tot een innerlijke weten wat niet uitsluit of verdeelt maar aanvult en verbindt. Om deze manier van ‘weten’ aan te boren zullen we ons open moeten stellen voor wie we werkelijk zijn. En hier kan de godin ons ten dienste zijn. Zij is heerseres van de diepte, van de bron in onszelf, en kan ons daar veilig naartoe en weer uit terug leiden. Wanneer wij echter bang zijn voor onze eigen diepte, uit angst om de pijn te voelen die daar overheen is komen te liggen door de vele eeuwen onderdrukking en beschadigingen, sluiten we ons voor onze bron en kan haar stroom maar moeilijk in ons opwellen. Gelukkig valt zij nooit helemaal te onderdrukken en ook wanneer we flink onze best doen om ons voor haar af te sluiten, zal ze altijd stroompjes aan ons tonen, die de richting terug naar huis wijzen.

Hieros gamos; eenheid en verbinding in plaats van rivaliteit

Een van de namen die de godin draagt is Inanna. Zij is een Sumerische godin van liefde, vruchtbaarheid en oorlog, van rond 2300 jaar voor Christus. Inanna verenigde zich ritueel met de Sumerische koning Dumuzi. Deze mythische en heilige vereniging tussen goden (of tussen god en mens) wordt hieros gamos; heilig huwelijk, genoemd. In tempels waar Innana werd vereerd vonden jaarlijks heilige ceremoniën plaats waarbij een priesteres van Inanna zich ceremonieel verenigde met een uitgekozen jonge man, waarmee symbolisch de tegengestelden verenigd werden, bron>>. Het toont ons een prachtige weg naar heling, naar de hereniging van het mannelijke en vrouwelijke, een hereniging van ogenschijnlijke dualiteit.

Wanneer het mannelijke en vrouwelijke zich met elkaar verenigen zal waarschijnlijk eerst de pijn aangeraakt worden, zodat dit alsnog verwerkt kan worden. Voor zowel de mannelijke als vrouwelijke aspecten in onszelf is het belangrijk dat er ont-schuldiging en ont-schaming en dus vergeving plaats vindt. Zodat we ons kunnen openstellen voor elkaar en voor ons volle potentieel, zonder een deel ervan uit angst, schaamte of schuld te onderdrukken. Hieros gamos lijkt te suggereren dat we daar iets actiefs voor moeten doen en dat is dan ook de manier waarop we het al eeuwen proberen . ‘Iets doen’ is een mannelijke benadering die waardevol en onmisbaar is voor veel levensterreinen, behalve wanneer van ons gevraagd wordt om eenvoudigweg te ‘zijn’. In dat domein hebben we onze vrouwelijke kwaliteiten nodig, zoals overgave en ontvankelijkheid, en hier kan de godin ons dan ook ten dienste zijn.
Kun je je voorstellen hoe de wereld (moeder aarde!) eruit ziet wanneer we het vrouwelijke leren eren en helen? Dit is niet alleen een kinderlijke of hoopvolle wensdroom, het is wat in de sterren ‘geschreven’ staat en waar wij nu historisch gezien zijn aanbeland. Google maar eens op het dertiende dierenriemteken, de slangendrager>>. Dit sterrenbeeld staat symbool voor de eenheid en het evenwicht tussen de man en de vrouw, tussen de ogenschijnlijke tegengestelden. Het lijkt me duidelijk dat dit teken ook verwijst naar de godin, de slangendraagster, en dat het ons ons de mogelijkheden laat zien om door de huidige crisis te geraken.

Voor begeleide meditaties om dit afdalen in jezelf te vergemakkelijken kun je kijken op mijn youtube kanaal of kun je bijvoorbeeld deelnemen aan de dagworkshop. Wil je de maandelijkse artikelen thuis ontvangen? Hiernaast (en op je smartphone hieronder) kun je je inschrijven voor de nieuwsbrief.

Dat het je goed mag gaan en dat het mannelijke en vrouwelijke in jou elkaar mogen aanvullen en verrijken.

Liefs,

Linda

N.b. Hier zijn nog een aantal bronnen die niet in de tekst pasten maar die wel de moeite van het lezen waard zijn: Deze>>, deze>>